Aspireren is het wegzuigen van bloed, braaksel of
secreten met als mogelijk doel :
een
vrije luchtweg te verkrijgen en te vermijden dat bij inademing of
beademing deze in de lagere luchtwegen zouden komen;
de stemspleet beter zichtbaar te brengen zodat een
intubatie vlotter kan
verlopen;
Aspiratie van de bovenste luchtwegen :
Alles wat gelegen is boven de stemspleet
Aspiratie van de lagere luchtwegen :
Alles wat gelegen is onder de stemspleet, een techniek voorbehouden aan
(para)medici. De ambulancier moet wel kunnen alle benodigdheden aanbieden.
Toestellen gebruikt voor aspiratie
In de handel vinden we meerdere modellen :
De electrische aspirator
Dit toestel werkt op netstroom en op batterijen van een
(zieken)wagen; 12 Volt. Het toestel is oplaadbaar en autonoom bruikbaar, het
moet steeds operationeel zijn. Regelmatig bijladen is noodzakelijk voor een
efficiënt gebruik. Sommige zuigpompen kunnen aspireren op twee snelheden
die de sterkte van het vacuum bepalen. Het toestel moet rechtop
geplaatst worden zodat het reservoir over een maximale capaciteit beschikt.
Het toestel kan aan de wand van een ziekenwagen gehangen worden, maar moet
draagbaar blijven.
Aspiratie met behulp van zuurstof
Meestal is dit toestel in serie geschakeld met de debietmeters voor
zuurstoftoediening. Het vacuëm is voldoende hoog voor deen dergelijke
aspiratie. Het systeem verbruikt echter veel zuurstof, zodat de fles vlug leeg
zal zijn en daardoor vrij duur wordt.
Aspiratie met gaspatronen
Dit is een kleine container in de plastieken huls. De uitvoering is handig
om mee te nemen tot bij het slachtoffer, gezien het toestel met een lange lus
kan opgehangen worden. Nadeel is het eenmalig gebruik en de
kortstondige aspiratieduur.
De voetpomp of handpomp
Hiervan bestaan meerdere toestellen in de handel. Bij alle uitvoeringen
gebeurt het aspireren wel louter mechanisch. Het grote voordeel is dat geen
stroombron vereist is. We kennen de Ambu-minipomp en de
Twinpomp
als veel gebruikte.
Benodigdheden
Aspiratiesonde
Deze bestaat uit een soepel, doorschijnend plastiek buisje, is ongeveer 30
cm lang en heeft ëën centrale opening aan het uiteinde en ëën of meerdere
zijopeningen om vastzuigen aan de slijmvliezen te voorkomen. De eenheid die de
diameter van de sonde weergeeft is Ch (Charrierre). Deze eenheid
is recht evenredig met de centimeter. Deze sonde wordt verbonden met de
aspiratiepomp. De sonde wordt na gebruik weggeworpen.
Sommige aspiratiesonden hebben een progressief verbredend uiteinde, dat moet
worden geknipt volgens de dikte van de aanzetnippel van de pomp.
Handschoenen
In normale omstandigheden gebeurt elke aspiratie zo zuiver
mogelijk, Aspiratie van de lagere luchtwegen zo steriel mogelijk.
Vandaar het gebruik van wegwerphandschoenen, al dan niet steriele.
In dringende gevallen moet men dit uiteraard relativeren, maar moet deze regel
altijd maximaal mogelijk toegepast worden.
Spoelvloeistof in recipiënt
De aansluitslang van de pomp moet na gebruik steeds gespoeld worden, om
vastkleven van de geaspireerde secreten te vermijden.
Werkwijze
Aspiratie van de hogere en lagere luchtwegen :
Al het materiaal verzamelen;
werking van de aspirator testen;
Keuze van de diameter van de aspiratiesonde;
aspiratiesonde monteren op de aspirator;
eventueel (steriele) handschoenen aantrekken;
de aspiratiesonde inbrengen in neus- of keelholte, of lagere luchtwegen;
de zuigkracht pas in werking stellen wanneer de sonde volledig op de
gewenste diepte is ingebracht;
na de aspiratie alles demonteren, reinigen en ontsmetten;
Opmerkingen
Opmerkingen :
Bij gebruik van een finger-tip mag je reeds zuigkracht uitoefenen
bij het inbrengen van de sonde. De finger-tip is immers een tussenstukje
tussen aspiratiesonde en aansluitslang met een zijopening waarlangs lucht
wordt aangezogen als deze niet is afgesloten door de vinger.
Men kan de aspiratiesonde eventueel ook inbrengen met een steriele kocher