CPR \ Basic Life Support \ Alarmering
Index
- Doel van de alarmering
- Wanneer alarmeren?
- Wie alarmeren?
- Inhoud van de alarmering
- Enkele tips
- De noodfax
- Noodnummers
- Internationaal traumasysteem
- Traumacentra
Het doel van de alarmering |
|
In een noodsituatie is het uiteraard de bedoeling dat gespecialiseerde hulp zo snel mogelijk ter plaatse komt. Onder gespecialiseerde hulp verstaan we:
- medische hulp: ziekenwagen, Medische Urgentie Groep
- logistieke hulp: brandweer, civiele bescherming, politie
Wanneer moet je alarmeren? |
|
Alarmeren gebeurd in principe zo snel mogelijk. Het optimale tijdstip hangt echter af van volgende factoren:
- Is de helper alleen?
- Gaat het om een volwassene of een kind?
- Wat is de oorzaak?
- Wat is de afstand tot het dichtstbijzijnde hulppunt (telefoon)?
- Bestaat er een georganiseerde hulpverlening?
Is er meer dan ëën hulpverlener ter plaatse is, dan kan de ene hulpverlener
indien nodig de reanimatie starten
terwijl een andere hulpverlener alarmeert.
Ben je alleen, zorg dan eerst voor veiligheid
en controleer het bewustzijn
van het slachtoffer. Stel je vast dat het slachtoffer bewusteloos
is en geen normale ademhaling
vertoont, alarmeer dan onmiddellijk de hulpdiensten. Bij een drenkeling
kan je best een minuut reanimeren
alvorens het slachtoffer te verlaten om te alarmeren, bij een slachtoffer met
een verstikking tracht je eerst het
vreemde voorwerp te verwijderen.
Is het slachtoffer een kind jonger dan acht jaar en ben je alleen, reanimeer
dan eveneens gedurende ëën minuut alvorens het slachtoffer te verlaten en de hulpdiensten
te alarmeren. Bij kinderen is immers de ademhalingstilstand
eerder de oorzaak dan het gevolg van de circulatiestilstand. Daarbij zijn de kansen op overleving
na een reanimatie beter en met minder
neurologische sequelen indien de reanimatie
snel kan gestart worden. Ben je alleen en zag je het kind echter plots
collaberen dan is de kans op een oorzakelijke
hartritmestoornis groot en
heeft de defibrillatie weer prioriteit. In
dit geval kan je best onmiddellijk de hulpdiensten alarmeren
[59].
De rationale om eerst te telefoneren is aldus gebaseerd op een aantal factoren. Het is duidelijk dat defibrillatie belangrijk is in de behandeling van plotse hartstilstand. Daarenboven is het gedocumenteerd dat helpers die een slachtoffer bewusteloos terugvinden, vaker geremd zijn om CPR te starten of om hulp te roepen. Belangrijke minuten gaan verloren door deze inactiviteit, wat leidt tot een kleinere overlevingskans voor het slachtoffer. Andere hulpverleners zijn dermate geconcentreerd bezig met de reanimatie dat ze veel te lang wachten alvorens de hulpketen te activeren.
|
Samengevat :
|
Wie moet je alarmeren? |
|
Vorm
je het nummer 112
dan kom je rechtstreeks bij de 112-centrale terecht. Vanuit deze 112-centrtale
kan je naast medische hulp ook de hulp van politie, brandweer of civiele
bescherming krijgen, zodat ëën oproep volstaat om alle nodige hulpdiensten te
alarmeren.
112
is een Europees nummer: je kan het in elk land van Europa gebruiken om de
dringende hulpverlening op te roepen.
Wens je enkel beroep te doen op de politie,
bel dan het nummer 101.
Een universeel noodnummer laat een snelle bereikbaarheid van de hulpdiensten
toe. In de Verenigde Staten gebruikt men het nummer 911, in Japan het nummer
119. Jammer genoeg zijn er nog steeds belangrijke regioës waar de hulpdiensten
dienen verwittigd te worden met behulp van een telefoonnummer bestaande uit tien
cijfers.
Bevind je je echter in een omgeving waar een eigen alarmeringssysteem aanwezig
is, zoals een vlieghaven, een groot bedrijf of een groot openbaar gebouw, dan
kan men best dit alarmeringssysteem gebruiken, gezien de lokale structuren
sneller antwoord kunnen geven op de oproep dan de openbare urgentiediensten (21).
De 112-centrale
De 112-centrales zijn gevestigd in de brandweerdiensten van 11
Belgische gemeenten en hangen in hoofdzaak af van het ministerie van binnenlandse
zaken. Hun taak bestaat erin de niet-politionele hulpoproepen te ontvangen en,
naargelang de aard van de oproep, de gepaste hulpdiensten uit te sturen.
Traditiegetrouw gebeuren de noodoproepen telefonisch; in 1998 hebben de diensten
van de 112-centrales 825.955 oproepen behandeld. Sinds 9 juni 1999
ontvangen en behandelen de hulpdiensten eveneens hulpoproepen die per fax
binnenkomen.
De laatste 25 jaar werden de dispatchings volledig geëntegreerd in de
belangrijke ketting van
eerste getuige tot medische hulpverlening. De dispacheurs vormen de eerste link
tussen de omstanders en het urgentiepersoneel (21).
Getrainde dispacheurs kunnen dan telefonische instructies geven om de eerste
getuige van een ongeval te helpen op een doeltreffende wijze de slachtoffers te
benaderen, in afwachting van de eerste ziekenwagen (21).
De assistentie is praktisch en efficiënt en verlaagt bovendien de drempel tot
het toepassen van CPR, waardoor CPR vaker zou worden gestart door omstanders. Om
een leek de instructie tot CPR te geven, kunnen aangepaste
richtlijnen nuttig zijn, best bestaan hiervoor duidelijke protocols.
Dispacheurs spelen een belangrijke rol bij de vroege triage en het dispatchen
van slachtoffers. Dispatchers kunnen op een adequate mannier een plotse
hartstilstand herkennen. Om echter slachtoffers van een beroerte
te herkennen is verdere training en opleiding noodzakelijk (21),
gezien slechts een klein aantal van de slachtoffers van een beroerte
met de hoogste prioriteit wordt behandeld. Toch zouden ook deze slachtoffers
deze hoge prioriteit moeten genieten als de slachtoffers van een myocardinfarct
of een trauma, met het oog op het snel
instellen van de fibrinolytische behandeling.
Om de inzettijd bij traumata te
verkorten maken sommige dispatchings gebruik van triagesystemen bij het
uitsturen van de gepaste hulp. Toch kennen ook deze systemen nadelen, gezien men
zich volledig baseert op de informatie gegeven door de beller. De twee meest
gebruikte systemen zijn het Criterion Based Dispatch (CBD) waarbij
guidelines de dispatcher helpen om een besluit te nemen en het Advanced
Medical Priority Dispatch (AMPD) waarbij vragen en protocollen weinig ruimte
laten voor interpretatie door de dispatcher. Beide systemen blijken efficiënt
te zijn (33).
Meer informatie over de 112-centrale vind je op http://www.112sos.be/code/nl/tout.htm.
De ziekenwagens in de dienst 112
De Dienst Sanitaire Hulp aan de burgerbevolking van het federale ministerie
van Sociale zaken, Volksgezondheid en Leefmilieu organiseert krachtens de wet en
sedert meer dan 30 jaar de dringende geneeskundige hulpverlening. Hij waarborgt
aldus voor de gehele bevolking, in geval van nood, over het gehele Belgische
grondgebied de passende hulp. Een oproep naar de dienst 112
schakelt een hele hulpketen in: het sturen van een arts en van een ziekenwagen
en het vervoer van het slachtoffer naar een ziekenhuis.
De ziekenwagen staat 24 uur op 24 ter beschikking en heeft twee
ambulancierhulpverleners aan boord. Hij komt altijd van de dienst die het
dichtst bijgelegen is bij de plaats van het ongeval. Deze dienst kan een
brandweerdienst, een dienst van het Rode Kruis,
een gemeentelijke dienst of een privë-dienst zijn. De ambulanciers zijn
hulpverleners die de ziekenwagen bemannen, ze krijgen een specifieke opleiding
die een waarborg betekent voor de kwaliteit van de geboden hulpverlening.
Indien het slachtoffer aan specifieke letsels (vb. een moeilijke ademhaling, hartproblemen) lijdt, stuurt de 112-centrale een bijzondere ziekenwagen, een Medische Urgentie Groep of M.U.G. genaamd. Aan boord van deze wagen, uitgerust met het modernste medisch materiaal (defibrillator, beademingstoestel) neemt steeds een geneesheer plaats. Daarna voert deze ziekenwagen het slachtoffer naar het dichtst bijgelegen ziekenhuis dat erkend is door de 112-dienst. Dit is een instelling die beschikt over een spoedgevallendienst die adequaat uitgerust is en altijd paraat is.
De brandweerdiensten
De brandweer staat eveneens 24 uur op 24 uur ter beschikking en komt tussen
op aanvraag van de 112-centrale.
Een klein detail is soms voldoende om alles in lichterlaaie te zetten: een
slecht gereinigde schoorsteen, een defect aan een elektrisch apparaat, een
verwarmingstoestel dat te dicht bij brandbare producten staat, een slecht
gedoofde sigarettenpeuk...
Verdeeld over 250 gemeentelijke korpsen, staan zowat 5000 beroepsbrandweerlui en
11.000 brandweervrijwilligers, met een wagenpark van circa 3000 wagens, ter
beschikking, steeds paraat om U en Uw goederen te beschermen tegen de
vernietigende vlammen. Ze hebben allen een theoretische en praktische opleiding
gevolgd, gegeven in provinciale scholen, die beantwoorden aan de eisen van het
ministerie van Binnenlandse Zaken. Elk korps beschikt over een zeer moderne
uitrusting: autopompen, -ladders en -elevators... Ze staan altijd klaar om op te
treden en hebben slechts enkele minuten nodig om de plaats van het onheil te
bereiken... zelfs daar waar minuten een eeuwigheid lijken voor diegenen die hun
goederen in rook zien opgaan. Vergeet nooit dat brandweerlui hun leven op het
spel zetten om U te redden!
Inhoud van de alarmering |
|
Om de juiste gespecialiseerde hulp ter plaatse te kunnen sturen, is het
essentieel dat je oproep een aantal onderdelen bevat:
- Wat is er gebeurd en wat zijn de gevaren?
-
Zeg kort over welk ongeval het gaat (verkeersongeval, val van een trap,...). Vermeld enkel die gevaren waarvoor gespecialiseerde hulp nodig is.
- Waar worden de hulpdiensten verwacht?
-
Vermeld straat, nummer, deelgemeente en gemeente. Vermeld zeker ook de deelgemeente, want straten in verschillende deelgemeentes hebben soms dezelfde naam.
Indien het ongeval gebeurd is op de autosnelweg, vermeld dan het nummer van deze snelweg, de rijrichting en de kilometerpaal of het nummer van de praatpaal.
Vermeld ook op welk telefoonnummer je eventueel bereikbaar bent. - Wie zijn de slachtoffers en in welke toestand bevinden ze zich?
-
Onder wie de slachtoffers zijn, verstaan we:
- Hun aantal
- Of het gaat om kinderen, volwassenen, bejaarden,...
- Eventueel andere specifieke gegevens, bijvoorbeeld zwangere vrouwen, hartpatiënt,...
- Welke hulp de slachtoffers op het ogenblik van de alarmering reeds krijgen (vb. "We zijn aan het reanimeren!")
Bij het vermelden van de toestand van het slachtoffer moet je zeker ook de toestand van de vitale functies vernoemen. Indien het slachtoffer bewusteloos is, een ademhalingsstilstand of een hartstilstand heeft, zal immers een speciaal team worden uitgestuurd dat beschikt over gespecialiseerde apparatuur.
Enkele tips bij de alarmering |
|
- De 100, 112 en 101 zijn gratis nummers. In een telefooncel heb je ook geen kleingeld nodig, noch een telefoonkaart;
- Het duurt een aantal seconden eer je de 112-centrale aan de lijn krijgt. Wees even geduldig!
- Indien je kennis hebt van E.H.B.O., stuur je best een omstander uit om de hulpdiensten te verwittigen
- Vermeld indien mogelijk enkele grote herkenningspunten in de buurt: een grootwarenhuis, een zwemkom, een postkantoor,...
- Indien de situatie zich voordoet in een groot gebouw (appartementsblok, school,...) vraag dan aan de hulpdiensten om naar de ingang van het gebouw te komen. Laat hen daar opwachten door iemand die hen naar de eigenlijke plaats van het ongeval kan leiden
- Laat eventueel een telefoonnummer achter, waarop de hulpdiensten je eventueel nog kunnen bereiken
- Haak steeds als laatste de telefoon in. Indien de operator in de 112-centrale je nog vragen wenst te stellen, kan hij dit alsnog doen
Op de weg, thuis, op een openbare plaats... loopt iedereen de kans om op een dag
getuige of slachtoffer te zijn van een ongeval. Overal staat de dienst 112
paraat om de slachtoffers te helpen. Maar vergeet nooit dat U de eerste
schakel bent in de keten van de dringende geneeskundige of ander hulpverlening.
De snelheid en kwaliteit van de reactie waarmee U de centralist van de 112-centrale
Uw fax of telefoon behandelt, zal afhangen van de
nauwkeurigheid van de door U verstrekte inlichtingen, bijvoorbeeld de aard van
de gebeurtenis, de juiste plaats van het ongeval, het aantal slachtoffers, al of
niet bewusteloos in het voertuig gekneld...
Indien U dus getuige bent van een (verkeers)ongeval, toets dan nooit zomaar het
nummer 112 in op Uw faxtoestel zonder eerst snel de juiste
toestand vastgesteld te hebben.
De noodfax |
|
Het systeem van het oproepstelsel 112 waarborgt aan elke
burger in België een dringende en snelle hulpverlening, zowel voor medische
tussenkomsten als voor tussenkomsten door de brandweer. Tot voor kort kon niet
iedereen op dat systeem beroep doen. Met name was dit niet het geval voor de
relatief grote groep doven, slechthorenden en spraakgestoorden. Deze groep wordt
in België geschat op meer dan 500.000 personen. De communicatie tussen deze
groep en de operatoren van het 112-systeem was quasi
onmogelijk.
Om dit probleem te verhelpen werd vanaf 9 juni 1999 een systeem van "noodfax
112" in gebruik genomen. Het
systeem bestaat erin dat de betrokkene via zijn faxtoestel het nummer 112
dringend kan bereiken. Er werd gekozen voor een faxsysteem omdat heel wat doven,
slechthorenden en spraakgestoorden momenteel over een faxtoestel beschikken,
waarvan bovendien de aankoop kan gesubsidieerd worden door de gewesten.
Werkwijze
Om de 112 met noodfax te kunnen oproepen, dient de
oproeper gebruik te maken van een voorgedrukt formulier.
Bij die formulieren is ook een korte nota gevoegd met instructies
voor het gebruik en het invullen van het formulier. Op de keerzijde staat
bovendien wat informatie over de betekenis en de werking van de 112.
De betrokkene kruist, in het geval hij of zij een beroep wenst te doen op de
dringende hulpverlening van de 112, de overeenstemmende
vakjes in en vult deze eventueel aan met bijkomende informatie. Daarna faxt hij
het formulier naar het nummer 112. In elke 112-centrale
werd een nieuwe fax geënstalleerd die enkel voor het systeem van de noodfax mag
worden gebruikt. De verantwoordelijken en aangestelden van de verschillende 112-centrales
kregen de nodige instructies voor het behandelen van deze oproepen. De
centralist die de oproep via fax ontvangt, behandelt de aanvraag - op basis van
de gegevens vermeld op de fax - onmiddellijk op dezelfde manier als een gewone
oproep naar de 112. Met andere woorden: hij of zij doet het
nodige om de passende hulp zo snel mogelijk ter plaatse te sturen.
Daarna bevestigt hij of zij aan de oproep(st)er, door middel van een antwoordfax,
dat hij de fax heeft ontvangen en dat de nodige hulp onderweg is.
De 112-centrale dient dit in principe niet voor hulpoproepen
voor de politie. Mocht dit toch het geval
zijn via een noodfax, dan wordt deze aanvraag onmiddellijk aan het 101-stelsel
doorgegeven.
Enkele nuttige tips voor het invullen van een noodfax
- Het blad noodfax-112 mag alleen gebruikt worden wanneer U voor uzelf of voor anderen op dringende hulpverlening een beroep wil doen. Maak dus geen misbruik ervan. Het systeem is bijvoorbeeld niet bedoeld om een vriendelijke boodschap te sturen of om inlichtingen te vragen. U treft op de keerzijde enige informatie over de betekening, de taak en de werking van het systeem 112.
- Zorg ervoor dat U over blanco exemplaren beschikt zodat U een kleine reserve
hebt. Laat dus meteen enkele kopijen bijmaken en leg deze exemplaren samen met
het passende schrijfgerief naast Uw faxtoestel.
Mocht het gebeuren dat U geen exemplaren meer hebt, richt U dan tot de organisatie waarvan U lid bent of tot de sociale dienst of het OCMW van Uw gemeente. Richt U daarvoor niet tot de 112-centrale. - Voor het invullen van het blad volgt U best de navolgende instructies:
- Vul de naam en adresgegevens bovenaan het blad links vooral in, liefst in grote letters; kleef op die plaats, en elders op het blad, in geen geval een klever of etiketten; dit kan de goede leesbaarheid van het faxblad in gevaar brengen; vergeet zeker niet om Uw faxnummer duidelijk in te vullen, inclusief het zonenummer
- Het is van groot belang dat U zowel snel handelt als duidelijk en zo volledig mogelijk bent, daarom werd het blad zo eenvoudig mogelijk gehouden door vooral gebruik te maken van pictogrammen; kruis daartoe de passende vakjes aan; meent U dat U bijkomende gegevens kunt meedelen, maak dan gebruik van de stippellijnen
- U vult dus in wat U kunt invullen; het is niet absoluut noodzakelijk dat U alles invult
- Als het probleem bij U zelf, thuis, voordoet, hoeft U in rubriek 3 - om tijd te winnen - het deel "adres van de gebruiker" niet in te vullen; dit deel van rubriek 3 dient dus enkel ingevuld te worden wanneer het probleem zich niet thuis voordoet
- Fax het blad nadien naar het nummer 112. In de 112-centrale waar de fax toekomt, wordt onmiddellijk het nodige gedaan om de passende hulp, zo snel als mogelijk, te sturen. De 112-centrale zal Uw fax beantwoorden en melden dat het nodige is gedaan om te helpen. Houdt Uw faxtoestel dus vrij zodat U het antwoord kan ontvangen.
- Doet er zich een probleem voor, houdt U rustig en panikeer niet. Via de noodfax 112 komt de hulp er zo spoedig mogelijk aan.
Noodnummers |
|
|
100 of 112 |
| |
|
112 |
Brandweer |
|
|
101 |
| |
|
105 |
| |
|
0474 62 62 62 |
| |
|
(02) 242 14 05 |
| |
|
106 |
| |
|
(070) 245 245 |
| |
|
(02) 649 95 55 | ||
|
(078) 15 15 15 |
AIDS-telefoon Vlaanderen | |
|
(0800) 158 00 | ||
|
Brandwondencentra |
CPR \ Basic Life Support \ Alarmering