Index
- Zorg voor veiligheid
- Psychologische opvang van het slachtoffer
- Psychologische opvang van de hulpverlener
Zorg voor veiligheid |
 |
Bij benadering van de noodsituatie dien je in eerste instantie in te staan
voor de veiligheid van jezelf, van de omstanders en van het
slachtoffer. Het heeft geen zin om hals over kop alle aandacht te besteden
aan het slachtoffer en daarbij de mogelijke gevaren te negeren. Een redder die
zichzelf in gevaar brengt is geen goed hulpverlener, gezien al gauw ook de
redder slachtoffer kan worden, wat de situatie op zich nog ernstiger maakt dan
ze reeds was: er is immers een bijkomend slachtoffer ën een hulpverlener minder.
Een noodsituatie brengt heel wat voorziene en
onvoorziene gevaren met zich mee. Om te kunnen instaan voor veiligheid, moet je
dus eerst goed waarnemen wat er juist gaande is.
Ga daarom na wat er gebeurd is en wat de gevaren zijn. Probeer dit te doen op
een actieve wijze, met al je zintuigen. Je kan bijvoorbeeld bloed zien, gas
ruiken, warmte voelen of het krakende geluid van een dreigende instorting horen.
Elke noodsituatie op zich leidt reeds tot een aantal specifieke gevaren waar men dient rekening mee
te houden.
SAFE approach
De SAFE-approach omvat volgende aspecten bij de benadering van een noodsituatie:
- Schout for help (Roep om hulp)
-
Approach with care (Benader voorzichtig)
-
Free from danger (Verwijder gevaar)
-
Evaluate ABC (Evalueer ABC)
Algemene veiligheidsmaatregelen
- Rook nooit in de omgeving van een ongeval. Maan ook de omstanders aan om hun sigaret te doven
- Verplaats een slachtoffer enkel indien dit noodzakelijk is voor de veiligheid
- Stap nooit over liggende slachtoffers heen. Loop er omheen of indien het echt niet anders kan, zorg dan dat je steun neemt voor je over een slachtoffer stapt. Door de chaos en door onachtzaamheid brengt men al te vaak een slachtoffer nog meer verwondingen toe
- Geef een slachtoffer niets te eten noch te drinken
Specifieke gevaren
Het verkeersongeval
Naast het eventuele ontploffingsgevaar bestaat vooral het gevaar dat er een bijkomend ongeval gebeurd ten gevolge van een slechte signalisatie. Het signaleren van het ongeval is dan ook de eerste belangrijke veiligheidsmaatregel.
- Identificeer mogelijke gevaarlijke producten in de voertuigen betrokken
bij of in de omgeving van het ongeval. Deze
identificatie wordt zo snel
mogelijk doorgegeven aan het hulpcentrum.
Indien je niet vertrouwd bent met de producten en er dreigt gevaar, evacueer
dan de omstanders en de slachtoffers uit de buurt van het gevaarlijk
transport.
Op vrachtwagens vindt men meestal een gevarenidentificatie welke de stof aangeeft die zich in het voertuig bevindt alsook een gevarencode met betrekking tot deze stof. Wees er echter op bedacht dat niet alle gevaarlijke stoffen in de omgeving geëdentificeerd zijn. - Schakel meteen draaiende motoren uit om brand of ontploffing te voorkomen
- Stel de knipperlichten van de betrokken voertuigen in werking
- Draag reflecterende strips en schakel de verlichting van de wagens aan in het duister
- Plaats een gevarendriehoek
- Wees voorzichtig met glasscherven
- Lekkende benzine kan je best bedekken met zand, aarde,...
- Wees voorzichtig met gevaarlijke producten. Tracht deze te identificeren.
Gasontsnapping in een gesloten ruimte
Vaak ziet men in een gesloten ruimte een gasontsnapping over het hoofd. Heel wat gassen, in het bijzonder het koolstofmonoxide (CO), zijn heel moeilijk waar te nemen. Men dient dan ook grondig de kamer te inspecteren op toestellen die gassen produceren. Naargelang de locatie in een gebouw bestaan er ook meer specifieke gevaren. Zo zal men in een badkamer of in een woonkamer met zacht brandend vuur rekening houden met de mogelijkheid van een CO-ontsnapping.
- Verlucht zoveel mogelijk, zet ramen en deuren onmiddellijk open
- Maak geen vuur
- Evacueer zo snel mogelijk alle omstanders en slachtoffers naar de open lucht
- Indien de evacuatie onmogelijk is, laat de brandweer alarmeren
Psychologische opvang van het slachtoffer |
|
Een slachtoffer kan op heel bizarre wijze reageren op een ongeval. De ene persoon reageert verbijsterend nuchter en zakelijk, het andere slachtoffer toont emoties door middel van huilbuien of het uiten van angst, door te roepen of zelfs te lachen, door stilzwijgen of agressie. Al deze slachtoffers hebben nood aan een goede psychologische ondersteuning. Medisch handelen reikt verder dan het stabiliseren van de vitale functies, het netjes inpakken van het slachtoffer en het transporteren en afleveren ervan bij meer gespecialiseerde hulp. Een slachtoffer is een individu, een mens met emoties en behoeftes. Een goed hulpverlener houdt rekening met deze gevoelens en wensen van het slachtoffer. Een goede psychologische opvang is de eerste en belangrijkste stap naar een goede verzorging. Hiertoe moet echter de hulpverlener echter zelf stevig in zijn schoenen staan en de nodige rust uitstralen. Routine en ervaring zijn hiertoe vaak belangrijk. Leken wordt dan ook aangeraden om een praktijkcursus Eerste Hulp Bij Ongevallen.
Psychologische opvang van de hulpverlener |
|
Na het doorvoeren van een niet-geslaagde reanimatie of na de hulpverlening bij
ernstige ongevallen hebben hulpverleners soms te kampen met posttraumatische
stressaandoeningen. Dit uit zich onder de vorm van langdurige fysische of emotionele symptomen zoals schuldgevoelens, stress of
angst. Soms is de hulpverlener uitgeput door stress. Samen met onzekerheid kan dit leiden tot chronische angst en
depressie [21].
Om de logische gevoelens die gepaard gaan met de hulpverlening bij een ongeval te kunnen verwerken is een debriefing onmiddellijk na het
gebeuren heel belangrijk. Debriefings zijn meest nuttig na bijvoorbeeld een niet-geslaagde
reanimatie. Men dient hierbij het hele reanimatieteam te betrekken. De
hulpverleners bespreken in deze debriefing hun gedachten, gevoelens en werking
tijdens de reanimatie. Men dient te benadrukken wat juist en fout ging met
aandacht voor wat men deed en waarom. Men kan tijdens deze debriefing eveneens
iets bijleren dat nuttig kan zijn bij de volgende interventie. Vaak wordt deze
menselijke dimensie aan CPR niet besproken, niettegenstaande het enorm belang
ervan [21].