Beroerte

Index

	Wat is een beroerte ?
	Noodzaak tot snel handelen bij een beroerte
	Symptomen
	Transiënt Ischemisch Attack
	Handelen
	Medische aanpak van een beroerte

Wat is een beroerte ?

Een beroerte is een neurologische stoornis (= een stoornis in de hersenfunctie), veroorzaakt door een slechte doorbloeding van de hersenen.
Ongeveer 75% van de beroertes ontstaan door zuurstoftekort, de andere oorzaken omvatten een volledige verstopping van een bloedvat van de hersenen, veroorzaakt door een thrombose of een embool. Een hersenbloeding wordt veroorzaakt door een ruptuur van een hersenbloedvat met bloedingen in het weefsel dat de hersenen bedekt (de zogenaamde subarachnoëdale bloeding) of in het hersenweefsel zelf (de zogenaamde intra-cerebrale bloeding). De meest frequente oorzaak van een dergelijke subarachnoëdale bloeding is een aneurysma, een verbreding van een bloedvat. De meest fequente oorzaak van een intra-cerebrale bloeding is hypertensie.

Niettegenstaande zowel het zuurstoftekort als de hersenbloeding levensbedreigend kunnen zijn, zal zuurstoftekort zelden aanleiding geven tot de dood binnen het eerste uur. Daartegenover staat de hersenbloeding, welke meteen fataal kan zijn. Slachtoffers met een verstopping van de hersenbloedvaten kunnen worden geholpen met bloedverdunners, welke binnen de eerste drie uren na het ontstaan van het zuurstoftekort moeten worden toegediend. Een snelle interventie kan dus levensreddend zijn, net zoals bij het myocardinfarct. Bij slachtoffers met een hersenbloeding kan deze behandeling niet worden gestart, gezien de bloeding door de bloedverdunners zou verergeren. Sommige slachtoffers met een hersenbloeding zullen worden geholpen met een chirurgische ingreep.

Noodzaak tot snel handelen bij een beroerte

Vijfentachtig percent van de beroertes komen voor in thuismilieu. Het is dus heel belangrijk dat familieleden en omstanders te tekenen van een beroerte onmiddellijk herkennen. Programmaës dienen te worden opgesteld om leken vertrouwd te maken met deze aandoening.

Symptomen van een beroerte

Een snelle herkenning van de symptomen van een beroerte is belangrijk voor een vroege interventie en behandeling. Het optreden van een beroerte kan subtiel gebeuren. Enkele tekens die kunnen wijzen op een beroerte zijn lichte verlamming van de aangezichtsspieren of moeilijkheden om te spreken. Deze tekenen worden echter vaak niet opgemerkt, of worden ontkent door de patiënt en zijn of haar omgeving (21).

Andere symptomen zijn:

Bewustzijnsstoornissen
Plotse spierzwakte of een voos gevoel in aangezicht, een arm of een been aan ëën zijden van het lichaam
Trage of onsamenhangende spraak
Plotse duizeligheid, evenwichtstoornissen, plots vallen
Vermindering of verlies van het zicht, voornamelijk in ëën oog

Indien een omstander deze tekenen waarneemt en denkt aan een beroerte, dient men onmiddelijk de hulpdiensten te alarmeren. Vele slachtoffers zijn niet in staat te beseffen dat zij lijden aan een beroerte en ontkennen hun probleem. Aldus wordt de behandeling vaak langdurig uitgesteld waardoor tragisch genoeg soms de mogelijkheid om bloedverdunners toe te dienen teloor gaat.

Transiënt Ischemisch Attack

Een transiënt ischemisch attack is een voorbijgaande periode van lokale neurologische uitval, welke typisch enkele minuten tot enkele uren duurt. Het is niet mogelijk om het onderscheid te maken tussen een beroerte en een transiënt ischemisch attack op het ogenblik waarop de symptomen zich presenteren. Indien echter de neurologische toestand zich volledig herstelt binnen de vierentwintig uren, dan spreekt men van een transiënt ischemisch attack. De meeste T.I.A.ës duren echter minder dan 15 minuten.

Een transiënt ischemisch attack is een belangrijke risicofactor voor het onwikkelen van een beroerte. Ongeveer een kwart van de patiënten met een T.I.A. had vooraf een beroerte en ongeveer 5% van de patiënten met een T.I.A. ontwikkelt binnen de maand een beroerte indien het TIA niet wordt behandeld.

Handelen bij een beroerte

Bij een slachtoffer met een beroerte dient men zeker een goede controle van het bewustzijn uit te voeren.
Een patiënt met een beroerte loopt risico op een obstructie van de luchtwegen door een gedaald bewustzijn, zorg dus voor een goede vrijwaring van de luchtwegen.

Het handelen bij een beroerte kan worden samengevat met behulp van de "zeven Dës":

Detection
Dispatch
Delivery
Door
Data
Decision
Drug

De eerste drie Dës zijn de verantwoordelijkheid van de onmiddellijke omstander:

Detection: Een omstander, een familielid of de patiënt zelf, dient onmiddelijk de tekenen van een beroerte te herkennen (detection) en de hulpdiensten te alarmeren. Indien een slachtoffer met beroerte wordt overgebracht naar het ziekenhuis met een ziekenwagen, komen de patiënten duidelijk vroeger aan in het ziekenhuis. Indien de familie eerst contact opneemt met de huisarts, betekent dit een belangrijke vertraging in het starten van de bloedverdunnende behandeling (21)
Dispatch: De dispatching geeft aan de oproep voor een beroerte dezelfde prioriteit als voor een myocardinfarct en stuurt het gepaste urgentieteam met urgentie naar de plaats van het slachtoffer. De dispatching kan inmiddels ook de gepaste instructies voorzien voor de omstanders.
Delivery: De hulpverleners voorzien in een snelle bevestiging van de symptomen en een onmiddellijk transport van de patiënt naar een ziekenhuis waar een fibrinolytische behandeling kan worden gestart
Door: Bij het binnenkomen van het ziekenhuis ("at the door") dient men het slachtoffer te triëren
Data: Men zal de belangrijkste diagnostische gegevens verzamelen met behulp van een neurologisch onderzoek en het uitvoeren van een CT-scan
Decision: Aan de hand van deze gegevens identificeert men kandidaten voor een fibrinolytische behandeling
Drug: Men start onmiddelijk de fibrinolytische behandeling zo aangewezen.

CPR \ Oorzaken \ Beroerte

Bart Massaer