Index
Inleiding thoraxtrauma |
 |
Een thoraxtrauma is zelden geësoleerd. Meestal gaan ernstige thoraxletsels gepaard met belangrijke letsels ter hoogte van andere orgaansystemen zoals het centrale zenuwstelsel, het abdomen en het bekken.
Ribfracturen |
|
Inleiding ribfracturen
Ribfracturen doen zich meestal
voor ter hoogte van de laterale boog van ribben 5 tot 10; blijkbaar is dit een
punt van maximale stress. Bij compressie lateraal of anteroposterieur kunnen
dubbele breuken optreden, lateraal en posterieur.
Rib 1 en 2 zijn kort en sterk en bevinden zich in een beschermde positie.
Fracturen van deze ribben wijzen steeds op een ernstig trauma met kans op
geassocieerde letsels van de dieper liggende structuren in de borstkas zoals de
longen en de trachea. Lage ribfracturen gaan in 25 tot 50% van de
gevallen gepaard met letsels van de lever, milt of nieren.
Bij kleine kinderen komen ribfracturen door de grote elasticiteit veel minder voor. Indien aanwezig, dan moeten ze zeker geënterpreteerd worden als een teken van een belangrijk stomp trauma met een hoge kans op geassocieerde letsels.
Costaal luik
Zijn er meerdere ribben gebroken dan kan een costaal luik of "fladderthorax" ontstaan. De inwaartse verplaatsing van de losliggende ribfragmenten bij inademen resulteert in onvoldoende gasuitwisseling in de longen. Een onderliggende longcontusie speelt hierbij ook vaak een rol. Vooral bij ouderen en bij patiënten met vooraf bestaand longlijden is een costaal luik van groot functioneel belang. Vaak is hier langdurige kunstmatige ventilatie noodzakelijk. In bepaalde centra gaat men over tot chirurgische fixatie van deze fracturen, hierover bestaat evenwel geen wetenschappelijke eensgezindheid.
Sternumfractuur
Bij een fractuur van het borstbeen of sternum moet je bedacht zijn op een mogelijke myocardcontusie of op letsels aan de grote bloedvaten.
Aanpak ribfracturen
Zet een patiënt met vermoeden van ribfracturen in halfzittende houding indien er geen contra-indicaties voor mobilisatie aanwezig zijn zoals wervelfracturen of bewustzijnsstoornissen. Geef de patiënt voldoende extra zuurstof en controleer geregeld de ademhaling en de overige vitale parameters.
Behandeling ribfracturen
Ribfracturen zijn zeer pijnlijk, dit interfereert met de mogelijkheid tot diepe ademen of hoesten. Zeker patiënten met vooraf bestaand longlijden lopen een hoog risico op longontsteking of atelectase. Patiënten met meer dan twee ribbreuken worden dan ook best gehospitaliseerd. Een epidurale analagesie kan aangewezen zijn.
Longcontusie |
|
Oorzaak longcontusie
Een longcontusie kan zich voordoen zonder aanwezige ribfracturen. Ze ontstaat door de snelle compressie-decompressie van de thorax met rechtstreekse beschadiging door scheuren van longweefsel en capillairen, maar ook door intrabronchiale bloeding en in tweede instantie door optreden van interstitiëel oedeem met atelectase en risico op surinfectie. Door de pijn is de hoestfunctie meestal sterk onderdrukt.
Diagnose longcontusie
Rx thorax bij longcontusie
De radiografie van de thorax toont subpleurale vlekkerige infiltraten die niet conform zijn aan de segmentaire anatomie. Aanvankelijk zijn deze infiltraten slechts beperkt zichtbaar, ze nemen echter over de volgende 6 tot 24 uur fors toe. Resolutie begint vanaf 48 tot 72 uur maar kan twee tot drie weken duren.
CT thorax bij longcontusie
Op CT-scan zie je de aanwezigheid van bloed en consolidatie, voornamelijk in de posterieure segmenten. De letsels zijn op CT meer prominent dan op de . Dit gegeven is echter onvoldoende om bij elke longcontusie additioneel een CT-scan uit te voeren, aangezien deze zelden het beleid zal veranderen. Het enige voordeel van de CT-scan is het aantonen van een eventuele anterieure pneumothorax, welke op de klassieke radiografie vaak gemist wordt.